İstanbul, Konstantinople, Dersaadet ve diğer niceleri. Bu kadar farklı isimle anılmak çok az şehre kısmet olmuştur herhalde. İstanbul’u sahiplenen her topluluk ya da devlet, bu sahipliği vurgulamak istercesine kendi kelimesiyle seslenmek istemiş şehre. Kendisine gelen herkesi ve her şeyi içine çekip bünyesine katması gibi, İstanbul bu isimleri de hiçbirini dışlamadan içselleştirmiş bir kadim şehir. Bu kadim şehri bir sürü yazar, gezgin, araştırmacı; kendi üslubu ve bakış açısıyla anlatmış, anlatmaya çalışıyor ve ileride de anlatacak. Şehir böyle devinimlerle dönüşmeye devam ettikçe, hakkında çok fazla kitap yazılacağını düşünüyorum. Bu çeşitlilik devam edeceğinden ve yazılacak kitapların sınırı belli olmadığından ben gayet öznel İstanbul kitapları listemi sizlerle paylaşmak istedim. Umarım yararlanırsınız. Lütfen bu kitapları İstanbul’a dair en son ve en güncel kitap listesi gibi algılamayın. Öznel bir yaklaşım olduğuna dair şimdiden bilgi vermek isterim. İşe tabi ki şehri tanımaya yönelik daha objektif kitaplara başlamakta faydalı olabilir giriş dersi tadında.
İstanbul Gezi Rehberi – Murat Belge
İstanbul kitapları arasındaki favorim ve öne çıkarmak istediğim eser, İstanbul meraklılarının da baştacı kutsal kitaplarından olan Murat Belge’den İstanbul Gezi Rehberi. Bende 7. baskısı olan kitabın ilk baskısı 1993’te yapılmış. Yazıyı hazırlarken 13. baskısı raflarda olan kitap, daha uzun yıllar başucu kitabı olacağa benziyor. Bu kitabı bu kadar beğenilir kılan, İstanbul’u kendi objektifinden ve yaptığı gezilerin dilinden anlatan Murat Belge’nin samimi üslubu. İstanbul’u kitabın yönlendirmesiyle gezerken Murat Belge ile geziyor gibi hissediyorsunuz.
Modern İstanbul’un Doğuşu – Murat Gül
Mimarlık ve şehir tarihçisi Murat Gül’ün Geç Osmanlı’dan 1960’lara uzanan, şehrin en önemli değişimlerinin yaşandığı dönemin akademik bir eser, sosyokültürel yapıyı da anlatırken o dönemi kafalarda canlandırmamıza yardımcı oluyor. Daha detaylı bilgi almak isteyenler kitap hakkındaki yazımızı blog sayfalarında bulabilirler.
Cihan Payitahtı İstanbul – Önder Kaya
İstanbul’un kuruluşundan beri geçirdiği evrimleri, dönüşümleri kronolojik ve ansiklopedik detaylı ve bol resimli olması, İstanbul için bir şeyler öğrenmek isteyen için ideal. Benim favori kitabım olduğu söylenemez ama içerik ve bilgi birikimi olarak tatmin edici.
101 Yazardan 100 Sokak – Hazırlayan: Murat Yalçın
İsminden de anlaşılacağı üzere 101 yazarın 100 sokakla ilgili anılarını ve düşüncelerini okuyoruz. İnci Asena’dan Pınar Kür’e, Ülkü Tamer’den Ece Temelkuran’a, Doğan Hızlan’dan Elif Şafak’a birçok ünlü yazarın seçtikleri sokak üzerine yazdıkları yazılarıyla katkıda bulunduğu kitaba tabi ki Ara Güler’in fotoğrafı kapak olmuş. Burada kendisinin kaleme aldığı yazıyı paylaşmadan geçemeyeceğim.
İstanbul Hatıralar ve Şehir – Orhan Pamuk
Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk’un kendi yaşamına dair hikayeleri, dönüşümüne tanık olduğu İstanbul’un detaylarıyla anlatması kitabı çekici kılan bir öğe. Ünlü bir yazarın hayatının psikolojik derinliklerine inerken İstanbul hakkında da çok şey öğreniyorsunuz. Yazarın ve şehrin hikayesi içiçe geçmiş de diyebiliriz.
İstanbul bir Masaldı – Mario Levi
Yazarın da içinde bulunduğu azınlıkları fazlasıyla abartan nostaljik bir güzelleme. Şehrin eski haline duyulan özlem ve belki de bu özlemin yansıması olan detaylı tasvirler, bir noktadan sonra abartılı hale gelebiliyor. Açıkcası ben kitabı bitiremedim. Tabi zevkler ve renkler değişir; o nedenle “Farklı bir bakış açısıyla bakmak isterim” diyenleri mutlaka mekana bekliyoruz.
Ahmet Ümit
Yazarın çoğu romanının ana kahramanı olan -benim aşık olunası karakterler listemde bulunan- başkomiser Nevzat, tam bir İstanbul tutkunu olarak bize bütün kitaplarda şehri anımsatıyor zaten. Ancak özellikle dört kitap, şehri daha yakından tanımak için biçilmiş kaftan: Beyoğlu Rapsodisi, İstanbul Hatırası, Sultanı Öldürmek ve Beyoğlu’nun En Güzel abisi. Şehrin farklı ve yaşayan sokaklarında iz sürüyoruz biz de.
“En sonda olmak en önemsiz olmak anlamına gelmez” der bir İngiliz kalıbı (At last but not least), sıralama olarak en sonda ama belki de en kıymetlisi. İstanbul’un yazarı olarak adlandırılan Ahmet Hamdi’yi unutmak ne mümkün. Blogumuzda da yorumu bulunan Huzur’da Boğaz’ın en güzel dönemlerini beraber yaşatır bize Tanpınar. Beş Şehir’de ise Ankara, Konya, Erzurum ve Bursa’dan İstanbul ‘u anlatırken geçmiş dönemlere özlemini anlatır.
Genel olarak bütün kitaplara baktığımızda yazarlar, İstanbul’u kendi gözünden görüyor ve anlatıyor. Biz bile birazcık karalamaya çıksak, aynı sokaklarda dolaşıp yazsak bile bambaşka bir kitap çıkacak ortaya. Herkes kendi hikayesini yaşıyor ve yazıyor sonuçta. Belki bir gün siz de bastırırsınız kitabınızı, biz de yazıya ekleriz.
Twitter •
Şunlar da ilginizi çekebilir:
